خود اينها ) مثلًا رياضيات ، فيزيك ، شيمى ، علومى كه تحت آزمايش دقيق درمىآيد ، هيچ وقت نمىتواند وضع اجتماعى تأثيرى در كيفيت استنباط داشته باشد . مثلًا اگر در يك كشور سرمايه دارى و يك كشور سوسياليستى با يك مرحله از پيشرفتگى علم راجع به علل سرطان مطالعه مىشود ، چنين نيست كه جبراً اينها دو استنباط مختلف در اين موضوع پيدا كنند يعنى او طرز تفكر سرمايه دارىاش واقعاً به يك نتيجه برسد و آن ديگرى طرز تفكر سوسياليستىاش به نتيجهء ديگرى برسد . شنيدم در زمان استالين يكى از دانشمندان شوروى يك چنين ادعاى پوچى كرد كه من براساس منطق ديالكتيك خاصيت چيزى را كشف مىكنم ( يك مسئلهء نظرى را به اين گونه مسائل مرتبط كرد ) . مدتى استالين را به همين قضيه سرگرم كرد و او را دوشيد . بعد از مرگ استالين او را به زندان انداختند و يك آدم شياد از آب درآمد . در اين‌جور مسائل واقعيت هم نشان مىدهد كه هيچ گاه اين‌طور نيست . آيا فيزيك سرمايه دارى با فيزيك سوسياليستى دوتا فيزيك است ؟ همان‌طور كه فلسفهء زندگيشان يعنى ايدئولوژيشان دو نوع فلسفهء زندگى هست آيا فيزيكشان دو نوع فيزيك است ؟ رياضياتشان دوگونه رياضيات است ؟ دو جور فكر مىكنند ؟ آنها دربارهء مسائل رياضى يك جور فكر مىكنند اينها جور ديگرى فكر مىكنند ؟ اين‌طور نيست . يا در مسائل قضايى دوجور فكر مىكنند ؟ نه ، يك جور فكر مىكنند . بله ، در طرز استفاده كردن ممكن است مختلف باشند . آنها يك هدف دارند ، اينها هدف ديگر . علم براى آنها ابزار است ، براى اينها هم ابزار است . همين‌طور كه اگر دو اتومبيلى كه يك نوع ساخت داشته باشند يكى را در اختيار رژيم سرمايه دارى قرار بدهيد آن را وسيله براى هدفهاى خودش قرار مىدهد و ديگرى را در اختيار رژيم سوسياليستى ، يك نفر سوسياليست براى هدفهاى خودش استفاده مىكند ، علم هم - نه مرحلهء كشف حقيقت ، بلكه آنجا كه به ثبوت رسيد و مرحلهء استفاده از آن به عنوان يك ابزار - البته فرق مىكند . هركسى از هر ابزارى براى هدف و مقصد خودش استفاده مىكند . ولى كسى هرگز نمىتواند علم را به حسب مقصد خودش عوض كند و تغيير بدهد . علم تغييرپذير نيست . كار تبليغاتى غير از كار علمى است - اگر واقعيت را بخواهيم در نظر بگيريم بايد علم را از راه علم نماها و از تحقيقات به ظاهر علمى جدا كنيم چون همين الآن عين همين عمل را خود ماركسيستها انجام مىدهند . مثلًا تحقيقاتى كه اينها دربارهء علم روان شناسى يا دربارهء تكامل و تاريخ مىكنند اهدافش مشخص است .